Konzerthausorchester Berlin en Isabelle van Keulen

Muziekcentrum Enschede, 30 september 2006

Berlijn en muziek, dan heb je het al gauw over de Berliner Philharmoniker, tegenwoordig geleid door Sir Simon Rattle maar vooral ook bekend door talloze opnamen met Herbert von Karajan. Maar ‘de Berliner’ is niet het enige orkest in de Duitse hoofdstad, er is ook nog het orkest dat tot voor kort BSO heette, Berliner Symphonie Orchester, maar dat nu onder de naam Konzerthausorchester door het leven gaat. Dirigent is Lothar Zagrosek. Dit orkest maakt een Europese tour en was op 30 september in Enschede, met violiste Isabelle van Keulen. Een belevenis!

Op het programma een vroege Mozart-symfonie, het vioolconcert van Brahms en de achtste symfonie van Beethoven. De 27^ste symfonie schreef Mozart toen hij 17 was, dat is toch onvoorstelbaar als je de diepgang van sommige passages hoort. Als geheel is het een vrij luchtig werk, in kleine bezetting zonder veel blazers. De strijkers van het Konzerthausorchester speelden het staand, wat je eigenlijk meer verwacht bij jonge Italiaanse ensembles die Vivaldi spelen dan bij een degelijk Duits orkest. De symfonie was de opmaat naar wat voor mij het hoogtepunt van de avond was: het vioolconcert van Brahms. Ernstige muziek, lyrische passages: erg ontroerend. De vioolpartij is razend moeilijk maar ook de hobo heeft een glansrol, vooral in het langzame deel. Het orkest speelde prachtig, bijvoorbeeld ook in de delen waarin de viool als het ware ‘opgetild’ wordt door zeer zacht spelende strijkers. Het Allegro non troppo heeft een beetje het stormachtige dat je ook in de eerste symfonie van Brahms hoort. Het Adagio is vervuld van heimwee en is zeer meeslepend, waarna het ‘Hongaarse’ slotdeel je weer een beetje uit de betovering haalt.

Na de pauze Beethoven’s achtste. Een symfonie waarbij de Romantiek net om de hoek begint te kijken; weliswaar is de opbouw klassiek, inclusief een menuet, maar het is toch een duidelijk andere symfonie dan die van Mozart voor de pauze. Een feest om naar te luisteren, deze symfonie wordt wel eens onderschat. De toon is vrolijk, al hoor je soms ook de meer donkere en manische kanten van Beethoven erdoorheen. Prachtig spel door onder meer de hoorns. Al met al een belevenis, deze avond met de ‘Joop Zoetemelk’ van de Berlijnse orkesten!